Het gaat om Universiteiten van Nederland (UNL), de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).
De drie organisaties richtten eind 2022 het meldpunt WetenschapVeilig op, waar universitair medewerkers melding kunnen doen van haat of bedreiging. Bij 59 wetenschappers heeft dat dus geleid tot maatregelen, waarvan in 45 gevallen structureel en bij de overige incidenteel.
De beveiligingsmaatregelen liepen uiteen van het offline halen van contactgegevens tot het opschalen van pasjescontrole in gebouwen en het elders onderbrengen van medewerkers. In sommige gevallen moesten universiteiten medewerkers helpen met het doen van aangifte of extra beveiliging inhuren.
Wetenschappers worden terughoudend in onderzoek
Uit de monitor blijkt dat vrouwen en jonge onderzoekers extra kwetsbaar zijn en vaker te maken krijgen met intimidatie, haat en bedreiging. Verder zien de organisaties een groei in activisme en normvervaging in de samenleving, wat volgens hen leidt tot sterkere reacties op wetenschappelijke communicatie. Hierdoor zouden wetenschappers terughoudender worden om publiekelijk over hun werk te communiceren, vooral als dat gaat over gevoelige onderwerpen als klimaatverandering en migratie.
“Het is onacceptabel en verschrikkelijk als wetenschappers zich zorgen moeten maken over hun veiligheid wanneer ze hun onderzoeksresultaten hebben gedeeld”, zegt UNL-voorzitter Caspar van den Berg. “De monitor laat zien hoe belangrijk het is dat we met zijn allen pal voor onze wetenschappers blijven staan.”
Demissionair minister van Onderwijs Robbert Dijkgraaf onderschrijft dat: “De kennis en oplossingen die wetenschappers produceren zijn cruciaal om grote uitdagingen voor ons allemaal het hoofd te bieden. We kunnen en mogen daarom niet wegkijken, het is zaak alles te doen wat in ons vermogen ligt om wetenschappers in veiligheid hun werk te laten doen.”